ATEX 137
Inhoud van deze pagina:
De ATEX-regelgeving omvat twee richtlijnen:
- Een richtlijn voor de bouw van apparaten en beveiligingssystemen bedoeld voor gebruik op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen (ATEX-95).
- Een richtlijn voor het gebruik van apparaten en beveiligingssystemen op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen (ATEX-137).
De aanduidingen voor beide richtlijnen zijn:
| Richtlijn | Oude nummering | Nieuwe nummering | Toepassing |
| 94/9/EG | ATEX 100A | ATEX 95 | voor producenten van apparatuur |
| 1999/92/EG | ATEX 118 | ATEX 137 | voor gebruikers van apparatuur |
- ATEX 95 is van kracht sinds 1 juli 2003.
- ATEX 137 is van toepassing:
- sinds 1 juli 2003 voor arbeidsplaatsen en arbeidsmiddelen die na 30 juni 2003 in gebruik zijn genomen of zijn gewijzigd
- vanaf 1 juli 2006 voor arbeidsplaatsen die voor 1 juli 2003 in gebruik genomen zijn.
U heeft als ondernemer te maken met ATEX 137 als u brandbare stoffen in uw bedrijf heeft:
- Vloeistoffen zoals aceton, terpentine, ether, ruwe olie, methanol
- Gassen zoals waterstof, acetyleen, lpg
- Vaste stoffen zoals kunsstofpoeders, meel, suiker, veevoeders, houtstof
- Vaststellen of er stoffen zijn die explosiegevaar kunnen veroorzaken
- Opstellen van een stoffenlijst met parameters die voor explosieveiligheid van belang zijn (vlampunt, minimum ontstekingstemperatuur etc.)
- Opstellen van een gevarenzone-indeling
- Inventariseren en beoordelen van potentiële ontstekingsbronnen
- elektrische ontstekingsbronnen
- niet-elektrische ontstekingsbronnen
- mechanische ontstekingsbronnen (zoals pompen, ventilatoren etc.)
- heet-werk, statische elektriciteit, hete oppervlakken etc.
- Inventariseren van organisatorische en technische beheersmaatregelen
- Nemen van maatregelen om het explosiegevaar te beheersen / tot een aanvaardbaar niveau te reduceren
- Instructie van personeel (operators, monteurs, engineers)
- Opstellen van een Explosie Veiligheids Document (EVD)
- Uitvoeren van periodieke inspecties van elektrische apparatuur in de gezoneerde gebieden
- Uitvoeren van voor-ingebruikname-inspecties van nieuwe apparatuur / installaties in gezoneerde gebieden
Indien de hoeveelheden stoffen die in uw bedrijf aanwezig zijn die in de onderstaande tabellen genoemd worden niet overschreden worden, hoeven bovenstaande punten niet uitgevoerd te worden. Deze hoeveelheden worden genoemd in de NPR-7910. De NPR is een richtlijn, er kan dus onderbouwd vanaf geweken worden, zowel naar onder als naar boven!
Vloeistoffen en gassen:
Vloeistoffen en gassen
Indelingsplichtig indien meer dan
In kg
Stoftype
Gesloten gebouw
5
5
5
- Brandbare gassen
- Tot vloeistof verdichte gassen
- Vlampunt < 23°C en kpt ≤ 35°C
Gesloten gebouw
50
500
500
- Vlampunt < 23°C en kpt > 35°C
- Vlampunt ≥ 23°C maar ≤ 60°C;indien de stof kan vrijkomen boven (vpt-3)°C inc. gasolie, diesel en lichte stookolie
- Overige indien kan vrijkomen boven (vpt-3)°C
Buiten
50
50
50
- Brandbare gassen
- Tot vloeistof verdichte gassen
- Vlampunt < 23°C en kpt ≤ 35°C
Buiten
500
5000
5000
- Vlampunt < 23°C en kpt > 35°C
- Vlampunt ≥ 23°C maar ≤ 60°C indien kan vrijkomen boven (vpt-3)°C inc. gasolie, diesel en lichte stookolie
- Overige indien kan vrijkomen boven (vpt-3)°C
Poeders:
Hoeveelheid in kg
Hoeveelheid in kg
Deeltjesgrootte
deeltjes < 0,1 mm
deeltjes > 0,1 mm
maar < 0,5 mm
Inwendige van apparatuur
0,1 kg
1 kg
In een gebouw, buiten de
apparatuur
50 kg
500 kg
Buitenlucht, buiten de
apparatuur
geen indelingsplicht
geen indelingsplicht
Wat betekent dit nu voor u? Als u in uw bedrijf brandbare stoffen heeft (opslag, productie, hulpstof etc.), dan moet u de volgende activiteiten uitvoeren om explosies te voorkomen of bescherming tegen explosies te bieden:
- Een inventarisatie maken van alle brandbare stoffen in het bedrijf
- Hoeveelheden
- Eigenschappen zoals vlampunt, minimum ontstekingstemperatuur etc.
- Procestemperaturen
- In kaart brengen van de ventilatie-omstandigheden
- Opstellen van een gevarenzone-indeling op basis van de NPR 7910
- NPR 7910-1 voor gas/damp
- NPR 7910-2 voor stof/poeders
- Een inventarisatie maken van mogelijke ontstekingsbronnen:
- elektrische ontstekingsbronnen
- niet-elektrische ontstekingsbronnen
- mechanische ontstekingsbronnen (zoals pompen, ventilatoren etc.)
- heet-werk, statische elektriciteit, hete oppervlakken etc.
- Voor meer informatie over niet-elektrische ontstekingsbronnen, klik hier
- Inventariseren van de aanwezige technische en organisatorische beheersmaatregelen
- Uitvoeren van een risico-beoordeling
- Het nemen van maatregelen in de gevarenzones om explosierisico's te reduceren en beheersen:
- Voorkomen van explosieve atmosfeer (b.v.:verplaatsen gevarenbron, concentratie verlagen, inertiseren etc.)
- Voorkomen van ontstekingsbronnen (b.v.: aarding, apparatuurkeuze, heetwerkprocedure etc.)
- Beperken van de gevolgen van een explosie
- gebruiken van drukvaste apparatuur
- explosiedruk-ontlasting (b.v.: explosieluiken)
- explosie-onderdrukking (detectie + inspuiting van blusmiddel)
- compartimenteren (b.v. met snelafsluiters)
- Meet- en regeltechnische maatregelen (alarmen, beveiligingen, interlocks)
- Markeren van ruimten met (mogelijk) explosieve atmosfeer
- Organisatorische maatregelen:
- Onderhoud, keuring en inspectie
- Opstellen van procedures en werkinstructies
- Instructie en opleiding van werknemers
- Toezicht en werkvergunningen
- Opstellen van een explosieveiligheidsdocument (als onderdeel van de RI&E) waarin alle bovengenoemde informatie beschreven is.
Bestaande installaties kunnen ook na 1 juli 2006 niet-ATEX materieel bevatten, mits veilig!, maar dat moet u in het explosieveiligheidsdocument aantonen! Apparatuur vervangen of niet??? klik hier.
Voor meer informatie over het explosieveiligheidsdocument, klik dan hier.
Voor meer informatie over materieelkeuze en markering van apparatuur, klik hier.
Wat kunt u verwachten van de arbeidsinspectie?
De arbeidsinspectie heeft in 2006, 2007 slechts incidenteel gecontroleerd op ATEX 137. In 2008 is de AI begonnen om tijdens BRZO-inspecties standaard ook ATEX implementatie te inspecteren. In 2009 moesten alle BRZO-bedrijven op ATEX geïnspecteerd zijn (dat is overigens in 2010 nog niet volledig gerealiseerd). De AI heeft voor haar inspecteurs een inspectiehandleiding ontwikkeld. Deze kunt u hier downloaden. U kunt zelf beoordelen of u hieraan al voldoet. De AI heeft een voorlichtingsbrochure uitgegeven, klik hier.