ATEX 95:
De ATEX-95 richtlijn maakt een indeling in apparaatgroepen en categoriën:
-
Groep I - apparaten die zijn bedoeld voor ondergronds gebruik in mijnen. Deze groep is onderverdeeld in de categoriën M1 en M2, resp. zeer hoog en hoog beschermingsniveau.
-
Groep II - Apparaten die zijn bedoeld voor gebruik op andere plaatsen waar ten gevolge van de explosieve omgeving gevaar kan heersen. Groep II is onderverdeeld in de categoriën 1, 2 en 3.
-
Categorie 1 zeer hoog beschermingsniveau
-
Categorie 2 hoog beschermingsniveau
-
Categorie 3 normaal beschermingsniveau
-
In de verschillende zones (van de gevarenzone-indeling) dient apparatuur te worden gebruikt overeenkomstig de categoriën van de ATEX-95 richtlijn zoals hierboven beschreven:
| categorie 1 | categorie 2 | categorie 3 | |
| zone 0 of 20 | x | - | - |
| zone 1 of 21 | x | x | - |
| zone 2 of 22 | x | x | x |
Voor een stroomschema om apparatuur van de juiste ATEX-klasse te kiezen, klik hier. (Dit schema is een voorbeeld voor elektrische apparatuur voor gastoepassing.)
De ATEX richtlijn 94/9/EG is opgebouwd uit 4 hoofdstukken, aangevuld met 11 bijlagen:
Hoofdstukken:
- Werkingssfeer, in de handel brengen en vrij verkeer
- Procedures voor beoordeling van overeenstemming
- CE markering van overeenstemming
- Slotbepalingen
Bijlagen:
- Criteria ter bepaling van de indeling van de groepen apparaten in categorieën
- Essentiële veiligheids- en gezondheidseisen betreffende het ontwerp en de bouw van apparaten en beveiligingssystemen voor gebruik op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen
- Module: EG type onderzoek
- Module: productiekwaliteitsborging
- Module: productkeuring
- Module: overeenstemming met het type
- Module: productkwaliteitsborging
- Module: interne fabricagecontrole
- Module: eenheidskeuring
- CE markering en inhoud van de EG verklaring van overeenstemming
- Minimum criteria voor de aanwijzing van de aan te melden instanties door de lidstaten
Procedures voor de beoordeling van overeenstemming.
In de ATEX 95 richtlijn is de kwaliteitscontrole van materieel vastgelegd in de procedures voor de beoordeling van overeenstemming. Belangrijk uitgangspunt is het ISO-9000 kwaliteitssysteem van de fabrikant. Bij elektrisch materieel voor de categorie 1 en 2 (zone 0 en 1) moet de overeenstemming worden aangetoond door onderzoek, testen en de certificatie door een aangemelde instantie (Notified Body).
De fabrikant zal in deze procedure als bedrijf ATEX worden gecertificeerd volgens EN- 13980 (Potentially explosive atmospheres – Application of quality systems) en noteert het identificatienummer van de keuringsinstantie die de productielocatie auditeert achter het op het product aangebrachte CE teken. Bijvoorbeeld CE 0344 betekent door KEMA gecertificeerd.
De NoBo die de productielocatie auditeert, hoeft niet perse ook het product te certificeren. Het is dus goed mogelijk dat een PTB gecertificeerd product in een door KEMA gecertificeerde productielocatie wordt geproduceerd.
In geval van elektrisch materieel voor categorie 3 (zone 2) geldt dat de overeenstemming kan worden aangetoond met eigen interne controle van de productie vastgelegd in een technisch constructiedossier. Hier is geen controle door een NoBo verplicht. Uiteraard moet de fabrikant zich bewust zijn dat hij juridisch aansprakelijk is voor de veiligheid van het product.
In onderstaand schema is vereenvoudigd weergegeven welke certificeringsprocedure geldt voor welke materieelcategorie.
- Elektrische apparatuur van categorie 1 en 2 (dus voor zone 0 en 1) en mechanische apparatuur van categorie 1 (zone 0):
- EG typekeuring door een NoBo én
- Kwaliteitsbeoordeling van de productielocatie door een NoBo òf
- Een productkeuring als het om slechts om een serie van een enkel type gaat
- Mechanische apparatuur van categorie 2 (dus voor zone 1):
- Interne fabricagecontrole én
- Indienen van technisch contructiedossier bij NoBo
- Elektrische en mechanische apparatuur van categorie 3 (dus voor zone 2):
- Interne fabricagecontrole
Markering van materieel:
Materieel moet volgens richtlijn 94/9/EG gemarkeerd zijn zoals in onderstaand schema aangegeven. Let wel: Alle onderstaande gegevens worden in de praktijk helaas vaak niet netjes achter elkaar weergegeven, maar staan dan verspreid op het typeplaatje. Op de conformiteitsverklaring worden vaak een aantal van deze gegevens weggelaten.

Voor een grote uitvoering van bovenstaad schema, klik hier.
Terug naar hoofdpagina ATEX, klik hier.